فیزیک

فیزیک

 

هدف
فیزیك علم زندگی و اصلا علم حیات است . هر چیزی كه در اطراف خویش می‌بینیم به فیزیك ربط پیدا می‌كند. همچنین پاسخ به بسیاری از سوالهایی را كه همیشه ذهن بشر به آن مشغول بوده است به وسیله علم فیزیك می‌توان داد. مثل این كه دنیا چگونه بوجود آمده است؟ از چه تشكیل شده و كوچكترین جزء آن چیست؟
در كل می‌توان گفت كه جهان در بزرگترین مقیاس تا ریزترین مقیاس در ارتباط با علم فیزیك می‌باشد. همچنین می توان فیزیك را دانش كشف و استفاده عملی از قوانین و روابط حاكم بر پدیده‌های طبیعی ‌نامید كه مبنای این دانش بر تجربه و آزمایش استوار است.
ماهیت
رشته فیزیك در حد لیسانس عبارت است از فیزیك دبیرستانی به اضافه فیزیك قرن بیستم . از سوی دیگر می‌توان گفت كه فیزیك در حد لیسانس مفاهیم فیزیكی دبیرستانی را عمیق‌تر كرده و طرز برخورد با مسائل فیزیكی را آموزش می‌دهد.
فیزیك دانشگاهی بر پایه كتاب فیزیك هالیدی و برخی كتب دیگر كه به زمینه‌های فیزیك مدرن می‌پردازد، قرار گرفته است یعنی اگر كسی مطالبی را كه در فیزیك هالیدی نوشته شده است به درستی بفهمد باید به او لیسانس فیزیكش را بدهند.
توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه
فیزیك منهای ریاضی یعنی صفر، به همین دلیل دانشجویان این رشته باید از نظر ریاضیات در سطح بسیار بالایی باشند. دانشجوی این رشته باید به فیزیك علاقه‌مند باشد، به این معنی كه از آنچه یاد گرفته است بتواند در زندگی روزمره خویش استفاده كند.
برای مثال با توجه به معلومات فیزیك دبیرستانی خود بررسی كند كه آبی كه از شیر آب می‌ریزد چرا به تدریج باریك می‌شود و سطح مقطع آن در این هنگام به چه حدی می‌رسد؟ بی‌شك عواملی كه باعث شد نیوتن با افتادن سیب پی به قانون جاذبه ببرد، كنجكاوی مفرط، صبر و بردباری، مطالعه و آزمایش‌های مستمر و قدرت تحلیلی همراه با تفكر فراوان بود كه با مشاهده پدیده‌های تكراری و عادی زندگی روزمره قوانینی را كشف كرد.
برخلاف رشته‌های مهندسی كه با اتفاقات علمی كار دارند در رشته‌های علوم پایه از جمله فیزیك به چگونگی پیش‌آمدهای علمی توجه می‌كنند و در واقع به دنبال یافتن دلایل و چرایی هر پدیده یا اتفاق هستند و به همین دلیل بچه‌هایی كه مستعد،‌ باهوش و كنجكاو هستند، می‌توانند در این رشته موفق گردند.
اما متاسفانه چون در دبیرستان فیزیك بخوبی آموزش داده نمی‌شود و دانش‌آموزان تنها به حفظ فرمول‌ها می‌پردازند، نمی‌توانند بین آنچه خوانده‌اند و آنچه در دنیای خارج وجود دارد، ارتباط برقرار كنند و در نتیجه كنجكاوی آنها تحریك نمی‌شود و تعداد اندكی از دانش‌آموزان با استعداد به رشته فیزیك علاقه‌مند شده و این رشته را انتخاب می‌كنند.
مهم این است كه دانشجوی فیزیك از آنچه در اطرافش اتفاق می‌افتد به راحتی نگذرد.
نكات تكمیلی
بیشتر واحدهای درسی دانشجویان گرایش‌های مختلف رشته فیزیك، در دوره لیسانس مشترك است. چرا كه دانشجویان فیزیك تنها در سال آخر تحصیلی اقدام به انتخاب گرایش خود می‌كنند و هر گرایش نیز تنها دارای 9 واحد تخصصی یعنی سه درس می باشد و به همین دلیل نمی‌توان بین یك لیسانس گرایش فیزیك حالت جامد و هسته‌ای و یا سایر گرایشها تفاوتی قائل شد. یعنی یك لیسانس فیزیك در هیچ‌یك از گرایشها متخصص نمی‌شود.
هر دانشجوی فیزیك در دوره كارشناسی باید 130 واحد بگذراند كه دروس تخصصی هر یك از گرایشها فقط 9 واحد از این 130 واحد است و بدون شك 9 واحد نمی‌تواند تغییری در دیدگاه دانشجویان ایجاد كند و هر دانشجو فقط شناختی جزئی نسبت به گرایش مورد نظر خود پیدا می‌كند. تازه، گاه همین 9 واحد نیز به گونه‌ای مشترك اما در دروسی مختلف، در هر یك از گرایشها تدریس می‌شود. یعنی كتابها یا واحدهای درسی هر گرایش، متفاوت است اما در كل همه به اطلاعات یكسانی دست پیدا می‌كنند. در نتیجه یك لیسانسه فیزیك، یك كارشناس فیزیك به معنای عام آن است و كارشناس یا متخصص در یكی از گرایشهای فوق به شمار نمی‌آید.
معرفی اجمالی گرایش‌های مقطع کارشناسی
رشته فیزیك در دوره كارشناسی دارای 3 گرایش اتمی - مولکولی یا دبیری، حالت جامد و هسته ای و هواشناسی است كه تعداد واحدهای تخصصی هر یك از این گرایش‌ها در دوره كارشناسی بسیار محدود است و به همین دلیل گرایش‌های فوق در این دوره تفاوت محسوسی با یكدیگر ندارند.
اتمی (دبیری) : فیزیك اتمی كه مربوط به فیزیك جدید است از زمانی متولد شد كه دانشمندان متوجه شدند كوچكترین جزء در طبیعت اتم نیست، بلكه اتم از اجزای كوچكتری به نام الكترون‌ها و هسته تشكیل شده است. یعنی اتم از هسته‌ای تشكیل شده است كه الكترون‌هایی در اطراف آن می‌گردند.
در این میان فیزیك اتمی به بررسی نقل و انتقال‌های الكترون‌های اطراف هسته می‌پردازد و خواص آنها را مورد بررسی قرار می‌دهد. یعنی ما در فیزیك اتمی كاری به این نداریم كه هسته از چه تشكیل شده است بلكه هسته برایمان مركزی با بار مثبت است و بیشتر توجه ما جلب الكترون‌های اطراف هسته می‌شود.
اگر ما بپذیریم كه در كل، علم فیزیك به دو بخش دنیای بزرگ و دنیای كوچك تقسیم می‌شود. دنیای بزرگ فیزیك ، مربوط به دنیای روزمره است و در آن حركت اتومبیل‌ها، موشك، ماهواره و در كل تمام حركاتی كه می‌بینیم مورد بررسی قرار می‌گیرد، فیزیك اتمی به دنیای بی‌نهایت كوچك‌ها برمی‌گردد چرا كه ما در فیزیك‌اتمی به بررسی ساختار ذره‌ای به نام اتم می‌پردازیم و این كه اتم چگونه تشكیل شده و چه ویژگی‌هایی دارد؟
حالت جامد و هسته‌ای  : در فیزیك هسته‌ای، خود هسته، مورد مطالعه قرار می‌گیرد یعنی متخصصان و دانشمندان بررسی می‌كنند كه هسته از چه تشكیل شده و چه نیروهایی بین اجزای هسته حكمفرما است و در نتیجه واكنش‌های انجام شده،‌ چقدر انرژی آزاد می‌گردد؟
ابتدایی‌ترین كار در این گرایش بررسی بلورهای جامدات و خواص اپتیكی ، مكانیكی، الكتریكی و صوتی امواجی است كه در آن منتشر می‌شود كه این بررسی منجر به پدیده‌های مختلفی مثل ابر رسانایی، نیم رسانایی و یا پخش و انتقال گرما می‌گردد.
مطالعه دانش مربوط به كریستال‌ها و ویژگی‌های فیزیكی آنها به گرایش حالت جامد بر می‌گردد.
BR هواشناسی : گرایش هواشناسی بسیار محدودتر از دو گرایش دیگر ارائه می‌شود.  گرایش هواشناسی ، اطلاعات پایه‌ای و متنوعی درباره انواع پدیده‌های جوی و برخورد علمی با آنها ارائه می‌دهد و همچنین با مطالعه دینامیك وضعیت هوا می‌توان بررسی كرد كه شرایط هوا چگونه تغییر كرده و چه پارامترهایی برای ایجاد این تغییر لازم است.
آینده شغلی و بازار كار
امروزه اگر كشوری بخواهد پیشرفت كند باید پژوهش كند و چیزهای جدیدی بسازد. اگر بخواهد پژوهش كند باید به آزمایشگاهها برود و اگر بخواهد در آزمایشگاهها كار كند،‌ احتیاج به تیم علمی دارد و در یك تیم علمی نیز همیشه متخصصان شاخه‌های مختلف فیزیك حضور دارند چون هر كاری كه بخواهیم انجام بدهیم باید بنیان فیزیكی داشته باشد.
برای مثال اگر بخواهیم یك دستگاه الكتریكی بسازیم اول باید بدانیم چه قوانین فیزیكی بر آن حاكم است و بعد از شناخت آن قوانین، می‌توان دستگاه مورد نظر را با استفاده از فن و هنر ساخت.
اگر كسی فیزیك را خوب خوانده باشد در سازمانهای مختلف كشور از قبیل صداوسیما، برنامه و بودجه، مخابرات و همچنین در صنایع مختلف مفید واقع شده و موفق می‌گردد. چون دانشجویان فیزیك مطلب مختلفی از قبیل الكتریسیته و مكانیك می‌خوانند و در زمینه‌های مختلف دید وسیعی پیدا می‌كنند.
فارغ‌التحصیلان این رشته در حد كارشناسی می‌توانند در صنعت مخابرات و ارتباطات ، نیروگاههای هسته‌ای، مراكز تولید قطعات غیرهادی و سلول‌های خورشیدی، صنایع تولید و نگهداری لیزر در صنعت، پزشكی و نظامی و سازمان انرژی اتمی فعالیت كنند.
اگر كسی به امید به دست آوردن یك موقعیت شغلی مناسب، واردرشته فیزیك بشود، باید بداند كه در انتها فقط یك مدرك لیسانس به دست خواهد آورد. برای این كه رشته‌های علوم پایه و از جمله فیزیك در جامعه ما موقعیت كاری مناسبی ندارند و در نهایت اگر شانس داشته باشند جذب كلاسهای تقویتی و خصوصی می‌شوند.
البته این در مورد دانشجویانی صدق می‌كند كه رشته فیزیك انتخاب چهل یا سی به بعد آنها بوده است و در واقع به امید این كه فقط در دانشگاه پذیرفته شوند این رشته را انتخاب كرده‌اند وگرنه دانشجویانی كه با علاقه و دقت و تامل بسیار این رشته را انتخاب كرده‌اند حتی به صورت خصوصی نیز در این رشته فعالیت می‌كنند. برای مثال یكی از فارغ‌التحصیلان این رشته كارگاهی برای ساخت وسایل اپتیكی دایر كرده است و یا تعدادی از فارغ‌التحصیلان با شركت ایران خودرو برای بعضی از پروژه‌های این شركت قرارداد بسته‌اند چون دانشجویان این رشته یاد می‌گیرند با مسائلی كه در پیش رویشان قرار می‌گیرد براحتی برخورد كرده و مدل‌ ساده‌ای برای حل مسائل ارائه بدهند.
وضعیت نیاز كشور به این رشته در حال حاضر
امروزه اگر ما به فكر پیشرفت و ساخت وسایل صنایع مختلف كشورمان از نظامی گرفته تا پزشكی نباشیم باید این صنایع را به صورت آماده از كشورهای دیگر بخریم كه این كار احتیاج به سرمایه‌ای گزاف دارد و باعث وابستگی كشور ما به كشورهای صنعتی می‌گردد.
ما در ایران صنایع چندانی نداریم و صنایع موجود نیز بیشتر مونتاژ بوده و ابتكاری نیست اما اگر روزی بخواهیم صنایع پیشرفته‌ای داشته باشیم باید خواص مواد را بدانیم تا متوجه شویم كه چطور می‌توان از آنها استفاده بهتری بكنیم و وضعیت آن را بهبود ببخشیم و چنین پیشرفتی تنها با توسعه و پیشرفت علم فیزیك امكان‌پذیر است چرا كه متخصصان فیزیك می‌توانند موجب بهبود كیفیت محصولات گشته و یا وسایل جدید طراحی كند. یعنی ما به جای این كه مواد خام خود را خیلی ارزان صادر كنیم به یاری دانش فیزیك آنها را به محصولات ساخته تبدیل كنیم چرا كه این محصولات ارزش افزوده بسیار زیادی دارد. كاری كه كشور پیشرفته‌ای مثل ژاپن انجام داد. چون این كشور به یاری صنایع نیمه‌رسانا، ترانزیستور و الكترونیك پیشرفت كرده است، ،‌صنایعی كه علم زیربنایی آنها فیزیك می‌باشد.

دروس پايه براي رشته فيزيک
رياضي عمومي 1 و 2
معادلات ديفرانسيل
آزمايشگاه فيزيک پايه 1 ، 2 و 3
شيمي عمومي 1
آزمايشگاه شيمي عمومي 1
مباني کامپيوتر و برنامه سازي
فيزيک پايه 1 و 2 و 3
دروس اختياري براي رشته فيزيک
فيزيک جديد 2
فيزيک نجومي مقدماتي
تاريخ علم فيزيک
مباني فلسفي مکانيک کوانتومي
محيط هاي الکترومغناطيسي
نقد و بررسي کتب فيزيک دبيرستاني 1
آزمايشگاه پيشرفته فيزيک 2
اقليم شناسي 1
هواشناسي هوانوردي
زلزله شناسي
اکوستيک
فيزيک فضا
فلسفه علم
امواج
رياضي فيزيک 3
فيزيک محيط زيست
هواشناسي ماهواره اي
پيش بيني عددي وضع هوا
فيزيک جو
آلودگي هوا



:: موضوعات مرتبط: فیزیک , ,
|
امتیاز مطلب : 44
|
تعداد امتیازدهندگان : 14
|
مجموع امتیاز : 14
نویسنده : هومن
تاریخ : چهار شنبه 17 فروردين 1390
مطالب مرتبط با این پست